Strona główna

Współczesna technika medyczna pozwala na większą kontrolę ludzkiej płodności i reprodukcji, niż to miało miejsce wprzeszłości. Technika ta umożliwia stosunek płciowy bez jednoczesnej możliwości zajścia w ciążę i urodzenia dziecka. Chrześcijańskie małżeństwa mają możliwość kontrolowania płodności, co budzi wiele wątpliwości mających szerokie implikacje religijne, medyczne, społeczne i polityczne. Nowe możliwości niosą ze sobą zarówno dobrodziejstwa, jak i wyzwania. Należy rozważyć szereg kwestii moralnych. Chrześcijanie, którzy muszą podejmować osobiste wybory w tych sprawach, powinni być dobrze poinformowani, aby ich decyzje były logicznie oparte na biblijnych zasadach życia.

Wśród spraw wymagających rozważenia jest kwestia stosowności ludzkiej interwencji w naturalne biologiczne procesy reprodukcji człowieka. Jeśli jakakolwiek interwencja jest stosowna, to pozostaje pytanie: jaka, kiedy i w jaki sposób? Innezwiązane z tym kwestie to:

• prawdopodobieństwo wzrostu niemoralności, do której może zachęcać dostępność metod kontroli płodności,

• kwestia dominacji płci związana z seksualnymi przywilejami oraz zobowiązaniami kobiet i mężczyzn,

• kwestie społeczne, w tym prawo społeczeństwa do wkraczania w osobistą wolność jednostki w interesie ogółu oraz obowiązek ekonomicznego i edukacyjnego wspomagania najbiedniejszych,

• kwestie szafowania stworzeniem związane z rozwojem populacji i wykorzystywaniem surowców naturalnych.

Oświadczenie o moralnych uwarunkowaniach związanych z kontrolą płodności musi być osadzone w szerszym kontekście biblijnego nauczania o seksualności, małżeństwie, rodzicielstwie i wartości dzieci, a także na zrozumieniu wzajemnych zależności między tymi zagadnieniami. Mając świadomość rozbieżności poglądów w Kościele, podajemy następujące wskazówki, opierając się na biblijnych zasadach, celem pouczenia i wspierania w podejmowaniu decyzji.

1. Odpowiedzialne szafowanie. Bóg stworzył ludzi na swoje podobieństwo, jako mężczyznę i kobietę, zdolnych domyślenia i podejmowania decyzji (Iz. 1,18; Joz. 24,15; 5 Mojż. 30,15-20). Bóg powierzył ludziom panowanie nad ziemią (1Mojż. 1,26.28). To panowanie wymaga nadzorowania i troszczenia się o przyrodę. Chrześcijańskie szafarstwo wymaga także odpowiedzialnego podchodzenia do ludzkiej prokreacji. Seksualność, jako jeden z aspektów ludzkiej natury, nad którym człowiek sprawuje zarząd, ma być wyrażana zgodnie z wolą Bożą (2 Mojż. 20,14; 1 Mojż. 39,9; 3 Mojż. 20,10-21; 1Kor. 6,12-20).

2. Prokreacyjny cel. Rozwój liczebny rodzaju ludzkiego jest jednym z celów ludzkiej seksualności, jakie wytknął Bóg człowiekowi (1 Mojż. 1,28). Choć należy się zgodzić z tym, że wydawanie na świat potomstwa jest jedną zpierwszorzędnych ról małżeństwa, to jednak Pismo Święte nigdy nie przedstawia prokreacji jako obowiązku każdej pary małżeńskiej w celu zadowolenia Boga. Jednak boskie objawienie nadaje wysoką wartość dzieciom i podkreśla radość rodzicielstwa (Mat. 19,14; Ps. 127,3). Rodzenie i wychowywanie dzieci pomaga rodzicom zrozumieć Boga oraz rozwijać uczucie współczucia, troskę, pokorę i zdolność do poświęceń (Ps. 103,13; Łuk. 11,13).

3. Funkcja jednocząca. Seksualność to czynnik jednoczący małżeństwo, co Bóg wyraźnie podkreślił, odróżniając tę funkcję od funkcji prokreacyjnej (1 Mojż. 2,24). Seksualność w małżeństwie ma być źródłem radości, przyjemności irozkoszy (Kazn. 9,9; Przyp. 5,18.19; P.n.P. 4,16-5,1). Bóg życzy sobie, aby pary małżeńskie cieszyły się ciągłą, seksualną więzią, niezależnie od prokreacji (1 Kor. 7,3-5), więzią, która tworzy silne więzy i chroni partnerów w małżeństwie przed niewłaściwymi związkami pozamałżeńskimi (Przyp. 5,15-20; P.n.P. 8,6.7). Zgodnie z Bożym zamiarem, seksualna intymność ma na celu nie tylko zapłodnienie. Pismo Święte nie zakazuje małżonkom cieszyć się radością wzajemnego zbliżenia przy jednoczesnym przedsięwzięciu środków mogących zapobiec zapłodnieniu.

4. Wolność wyboru. Przy stworzeniu, a następnie także przez odkupienie w Chrystusie, Bóg dał ludziom swobodę wyboru i zobowiązuje ich do odpowiedzialnego z tej wolności korzystania (Gal. 5,1.13). W boskim planie mąż i żona tworzą szczególny rodzinny związek i oboje są odpowiedzialni za udział w podejmowaniu decyzji co do planowania rodziny (1 Mojż. 2,24). Małżonkowie powinni liczyć się ze sobą nawzajem podejmując decyzje o kontroli płodności. Powinni być gotowi rozważyć potrzeby nie tylko własne, ale i współmałżonka (Filip. 2,4). Ci, którzy powzięli decyzję wydania na świat dziecka, muszą się liczyć z pewnymi ograniczeniami. Kilka czynników powinno zaważyć na ich decyzji, w tym zdolność do troszczenia się o zaspokojenie potrzeb dziecka (1 Tym. 5,8), o fizyczne, emocjonalne i duchowe zdrowie matki i innych opiekunów (3Jana 2; 1 Kor. 6,19; Filip. 2,4; Ef. 5,25); o społeczne i polityczne warunki, w jakich urodzi się dziecko (Mat. 24,19) oraz jakość życia i dostępność środków naturalnych. Jesteśmy szafarzami Bożego stworzenia i dlatego musimy patrzeć dalej niż na własne pragnienia, biorąc pod uwagę także potrzeby innych ludzi (Filip. 2,4).

5. Stosowne metody kontroli płodności. Podejmowanie moralnych decyzji co do doboru i używania różnych środków wcelu kontrolowania płodności musi wypływać ze zrozumienia ich przewidywalnego wpływu na zdrowie fizyczne iemocjonalne, sposobu ich działania i kosztów finansowych. Szereg metod kontrolowania płodności – w tym metody mechaniczne, plemnikobójcze i sterylizujące – zapobiegają poczęciu i są moralnie akceptowalne. Niektóre inne metody* polegają na zapobieganiu uwolnienia jaja (owulacji), zapobieganiu połączenia jaja i plemnika (zapłodnieniu) albo zagnieżdżenia się zapłodnionego jaja (implantacji). Z uwagi na niepewność co do ich efektów w danym przypadku, metody te mogą być moralnie podejrzane dla ludzi, którzy wierzą, że życie ludzkie należy chronić od momentu zapłodnienia. Jednak ponieważ większość zapłodnionych w sposób naturalny jaj nie zagnieżdża się w macicy albo obumiera wkrótce po zagnieżdżeniu, i to nawet bez stosowania jakichkolwiek metod kontrolowania płodności, hormonalne metody kontroli płodności oraz środki domaciczne, które wywołują procesy podobne do naturalnych, można postrzegać jako moralnie dopuszczalne. Aborcja, jako celowe przerwanie ustabilizowanej ciąży, nie jest moralnie akceptowalną metodą kontroli narodzin.

6. Nadużywanie kontroli płodności. Choć coraz większe możliwości kontrolowania płodności i ochrony przed chorobami przekazywanymi drogą płciową mogą być użyteczne dla par małżeńskich, to jednak kontrola płodności bywa także nadużywana. Na przykład, ci, którzy angażują się w przedmałżeńskie i pozamałżeńskie związki seksualne mogą śmielej folgować sobie w takim zachowaniu dzięki możności stosowania metod kontroli płodności. Stosowanie tych metod w celu ochrony seksu poza małżeństwem może prowadzić do zmniejszenia ryzyka szerzenia się chorób przenoszonych drogą płciową i niepożądanych ciąży. Jednak seks pozamałżeński jest zarówno szkodliwy, jak i niemoralny, bez względu na to, czypociąga za sobą dodatkowe ryzyko, czy nie.

7. Zbawienne podejście. Dostępność metod kontroli płodności sprawia, że uczenie o seksualności i moralności jest sprawą jeszcze bardziej konieczną. Trzeba mniej potępiać, a więcej uczyć i prowadzić ludzi do zmiany sposobu życia, aby każdy człowiek osobiście powziął do tego przekonanie pod wpływem Ducha Świętego.

* – Niektóre ze współczesnych przykładów tych metod to środki domaciczne, tabletki hormonalne (wtym środki wczesnoporonne), zastrzyki i implanty. Celem wyjaśnienia wątpliwości co do tych metod należy zasięgnąć porady lekarza.

Oświadczenie zostało uchwalone w czasie Dorocznego Posiedzenia Rady Naczelnej Kościoła Adwentystycznego, 29 września 1999, wSilver Spring, Maryland, Stany Zjednoczone.